Kto nie może prowadzić działalności gospodarczej? Sprawdzamy!

Wolność działalności gospodarczej jest jedną z podstawowych zasad obowiązujących w polskim systemie prawnym, jednak nie oznacza to, że każda osoba w każdej sytuacji może bez ograniczeń założyć firmę. Przepisy przewidują konkretne przypadki, w których prowadzenie działalności gospodarczej jest niemożliwe lub wymaga spełnienia dodatkowych warunków. Ograniczenia mogą wynikać z wieku, braku pełnej zdolności do czynności prawnych, orzeczenia sądu, ogłoszonej upadłości czy pełnienia określonych funkcji publicznych.

Warto wiedzieć, kto nie może prowadzić działalności gospodarczej oraz kiedy sąd lub urząd mogą uniemożliwić rozpoczęcie biznesu, aby uniknąć problemów formalnych jeszcze przed złożeniem wniosku do CEIDG.

Czy każdy może założyć działalność gospodarczą?

Co do zasady działalność gospodarczą w Polsce może prowadzić osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych oraz nieobjęta prawomocnym zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie ma wiek przedsiębiorcy oraz jego sytuacja prawna. Osoba pełnoletnia, która nie została ubezwłasnowolniona i wobec której sąd nie orzekł zakazu prowadzenia działalności, może zarejestrować firmę poprzez wpis do CEIDG. W praktyce jednak istnieją sytuacje, w których możliwość założenia działalności jest ograniczona lub całkowicie wyłączona, co wynika zarówno z przepisów Kodeksu cywilnego, jak i z regulacji szczególnych dotyczących określonych grup zawodowych.

Osoby bez pełnej zdolności do czynności prawnych

Osoby niepełnoletnie

Osoba, która nie ukończyła 18 lat, co do zasady nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych, dlatego nie może samodzielnie prowadzić działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak osoba dorosła. W określonych sytuacjach możliwe jest jednak prowadzenie działalności przy udziale i za zgodą przedstawicieli ustawowych. Pełną zdolność do czynności prawnych małoletni może uzyskać przed ukończeniem 18 lat wyłącznie poprzez zawarcie małżeństwa za zgodą sądu.

Osoby ubezwłasnowolnione

• ubezwłasnowolnienie całkowite – brak możliwości prowadzenia działalności,

• ubezwłasnowolnienie częściowe – co do zasady brak możliwości samodzielnego prowadzenia firmy.

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej orzeczony przez sąd

Sąd może orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej m.in. w przypadku:

• przestępstw gospodarczych,

• przestępstw skarbowych,

• działania na szkodę wierzycieli,

• rażącego naruszenia obowiązków w spółce.

Zakaz może być orzeczony na określony czas (np. od 1 roku do 10 lat).

Sprawdź również: Windykacja Online – Ranking Firm

Czy osoba w upadłości może prowadzić działalność?

To zależy od sytuacji.

Upadłość konsumencka

Osoba po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej:

• może mieć ograniczenia w prowadzeniu działalności,

• sąd może nałożyć zakaz prowadzenia działalności.

Upadłość przedsiębiorcy

Jeżeli przedsiębiorca doprowadził do upadłości z rażącym naruszeniem przepisów, sąd może orzec zakaz prowadzenia działalności.

Czy osoba zadłużona może założyć firmę?

Samo zadłużenie nie oznacza automatycznego zakazu prowadzenia działalności.

Jednak:

• komornik może zająć rachunek firmowy,

• dochody z działalności mogą podlegać egzekucji,

• bank może odmówić otwarcia konta firmowego przy negatywnej historii kredytowej.

Sprawdź również: Jak wyjść z długów z pomocą firmy windykacyjnej?

Ograniczenia dla funkcjonariuszy publicznych i urzędników

Niektóre grupy zawodowe mają ustawowe ograniczenia dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, np.:

• sędziowie,

• prokuratorzy,

• funkcjonariusze policji,

• żołnierze zawodowi,

• urzędnicy służby cywilnej.

W wielu przypadkach nie mogą prowadzić działalności lub mogą to robić wyłącznie za zgodą przełożonego.

Czy osoba karana może prowadzić działalność?

To zależy od rodzaju przestępstwa.

Osoba skazana za:

• przestępstwa gospodarcze,

• przestępstwa skarbowe,

• przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu

może mieć orzeczony sądowy zakaz prowadzenia działalności.

Samo skazanie nie zawsze oznacza automatyczny zakaz — kluczowe jest orzeczenie sądu.

Kiedy urząd może odmówić wpisu do CEIDG?

Wpis do CEIDG ma charakter ewidencyjny, co oznacza, że urząd co do zasady nie bada zdolności ekonomicznej ani sytuacji finansowej osoby składającej wniosek, jednak może odmówić dokonania wpisu w określonych przypadkach przewidzianych przepisami. Odmowa może nastąpić wtedy, gdy wniosek zawiera braki formalne, podane dane są niezgodne ze stanem faktycznym lub wobec wnioskodawcy istnieje prawomocny zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. W sytuacji obowiązywania takiego zakazu urząd nie może dokonać rejestracji działalności do czasu jego wygaśnięcia, ponieważ wpis osoby objętej sądowym zakazem byłby sprzeczny z obowiązującym prawem.

FAQ – kto nie może prowadzić działalności gospodarczej?

Czy osoba zadłużona może założyć działalność gospodarczą?

Tak. Sam fakt posiadania zadłużenia nie wyklucza możliwości rejestracji działalności gospodarczej. Należy jednak pamiętać, że komornik może prowadzić egzekucję z rachunku firmowego oraz z dochodów uzyskiwanych z działalności.

Czy osoba niepełnoletnia może prowadzić firmę?

Co do zasady nie, ponieważ nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych. Wyjątkiem jest sytuacja, w której małoletni uzyska pełną zdolność poprzez zawarcie małżeństwa za zgodą sądu.

Czy po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej można prowadzić działalność gospodarczą?

Możliwość prowadzenia działalności zależy od treści orzeczenia sądu. W niektórych przypadkach sąd może nałożyć zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na określony czas.

Czy komornik może zająć rachunek firmowy?

Tak. Jeżeli przedsiębiorca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, rachunek firmowy nie jest odrębny od majątku osobistego w rozumieniu egzekucji i może podlegać zajęciu.

Czy osoba karana może założyć działalność gospodarczą?

Tak, o ile sąd nie orzekł wobec niej zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Sam fakt skazania nie zawsze oznacza automatyczne wyłączenie z możliwości rejestracji firmy.

Maja Białas

Absolwentka Public Relations, copywriterka z pasją do tworzenia treści, które są nie tylko ciekawe, ale i użyteczne dla czytelnika. Na co dzień zajmuje się content marketingiem i SEO, dbając o to, by słowa miały realny wpływ. W wolnym czasie planuje kolejne podróże i odkrywa nowe miejsca.