Mały ZUS a Mały ZUS Plus – co wybrać? Praktyczny poradnik

Dla wielu osób zakładających działalność gospodarczą składki ZUS są jednym z największych obciążeń finansowych. Niezależnie od tego, czy firma przynosi zysk, czy dopiero się rozkręca, obowiązek opłacania składek może znacząco wpływać na budżet. Właśnie dlatego tak dużym zainteresowaniem cieszą się ulgi takie jak Mały ZUS oraz Mały ZUS Plus.

Choć nazwy są podobne, zasady działania tych rozwiązań różnią się istotnie. W tym poradniku wyjaśniamy czym różni się Mały ZUS od Małego ZUS Plus, kto może z nich skorzystać i która opcja będzie korzystniejsza dla początkującej firmy.

Czym jest Mały ZUS?

Mały ZUS to potoczne określenie ulgi, która pozwala przedsiębiorcom płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne po zakończeniu okresu preferencyjnych składek ZUS.

Z tej opcji można skorzystać po:

• zakończeniu „ulgi na start” (jeśli była wykorzystywana),

• upływie 24 miesięcy opłacania preferencyjnych składek.

Dzięki niemu przedsiębiorca nie musi od razu przechodzić na pełny ZUS, o ile spełnia określone warunki.

Kto może skorzystać z Małego ZUS-u?

Z Małego ZUS-u mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy:

• prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą,

• w poprzednim roku osiągnęli niski przychód,

• prowadzili działalność przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku,

• nie świadczą usług na rzecz byłego pracodawcy w tym samym zakresie.

Wysokość składek zależy tutaj głównie od przychodu, a nie od faktycznego zysku.

Czym jest Mały ZUS Plus?

Jest to rozszerzona i korzystniejsza wersja Małego ZUS-u. W tym przypadku składki społeczne są ustalane na podstawie dochodu, a nie przychodu z poprzedniego roku.

Oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy:

• mają niskie realne zarobki,

• ponoszą wysokie koszty prowadzenia działalności,

mogą płacić jeszcze niższy ZUS, lepiej dopasowany do ich sytuacji finansowej.

Kluczowe różnice

Reset zasad od 2026 roku

Od 2026 roku zasady Małego ZUS Plus zostały zresetowane. Oznacza to, że przedsiębiorcy mogą korzystać z tej ulgi maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności, nawet jeśli wcześniej korzystali z niej przed zmianą przepisów.

Warunkiem skorzystania z ulgi jest nieprzekroczenie limitu przychodu 120 000 zł w poprzednim roku kalendarzowym.
Jeśli działalność była prowadzona krócej niż rok, limit ten oblicza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia firmy.

Ile wynoszą składki? Konkretne liczby

W Małym ZUS Plus podstawę składek ustala się na podstawie średniego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, jednak musi ona mieścić się w określonych widełkach.

W 2026 roku:

• minimalna podstawa składek: 30% minimalnego wynagrodzenia = 1 441,80 zł,

• maksymalna podstawa składek: 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia = 5 652,00 zł.

Na tej podstawie naliczane są składki społeczne: emerytalna, rentowa, wypadkowa oraz dobrowolna chorobowa.

Przykładowe składki społeczne (bez zdrowotnej)

Dla porównania, pełny ZUS społeczny to koszt ponad 1 600 zł miesięcznie, niezależnie od dochodu. Składka zdrowotna nie jest objęta ulgą Mały ZUS Plus i musi być opłacana w pełnej wysokości – zgodnie z wybraną formą opodatkowania.

Sprawdź również: Jak zapłacić niską składkę zdrowotną? Legalne sposoby dla przedsiębiorców

Przykład z życia – kiedy się opłaca?

Pani Anna prowadzi jednoosobową działalność usługową:

• roczny przychód: 90 000 zł,

• roczny dochód: 36 000 zł (3 000 zł miesięcznie).

Dzięki uldze:

• podstawa składek wynosi ok. 2 500 zł,

• składki społeczne: ok. 790 zł miesięcznie.

Gdyby pani Anna płaciła pełny ZUS, koszt wyniósłby ponad 1 600 zł miesięcznie. Różnica to kilkaset złotych oszczędności co miesiąc, które może przeznaczyć na rozwój firmy.

Sprawdź również: KSeF a jednoosobowa działalność gospodarcza – co zmienia się dla małych firm?

Jak długo można korzystać z programu?

Mały ZUS Plus:

• obowiązuje maksymalnie przez 36 miesięcy,

• w ramach 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej.

Po wykorzystaniu limitu przedsiębiorca musi przejść na pełny ZUS.

Terminy zgłoszenia

Aby skorzystać z Małego ZUS Plus:

• zgłoszenia dokonuje się zazwyczaj do końca stycznia danego roku,

• jeśli termin wypada w weekend, przesuwa się na początek lutego,

• spóźnienie oznacza brak prawa do ulgi przez cały rok.

Jeśli przedsiębiorca już korzysta z programu i nie wyczerpał limitu 36 miesięcy, ulga jest kontynuowana automatycznie.

Co wybrać?

Mały ZUS Plus będzie lepszym wyborem, jeśli:

• masz niski dochód,

• prowadzisz jednoosobową działalność,

• chcesz ograniczyć koszty w pierwszych latach firmy.

Mały ZUS (bez Plus) sprawdzi się, gdy:

• spełniasz warunki, ale nie kwalifikujesz się do wersji Plus,

• Twój dochód jest wyższy, ale przychód nadal niski.

W praktyce, jeśli masz wybór, Mały ZUS Plus jest zwykle korzystniejszy finansowo.

Podsumowanie

Oba programy to realne wsparcie dla początkujących przedsiębiorców, ale tylko wtedy, gdy są dobrze dopasowane do sytuacji firmy. Kluczowa różnica dotyczy sposobu liczenia składek – od przychodu lub od dochodu.

Jeśli Twoja firma generuje niewielki zysk, Mały ZUS Plus może znacząco obniżyć miesięczne koszty prowadzenia działalności i poprawić płynność finansową.

Maja Białas

Absolwentka Public Relations, copywriterka z pasją do tworzenia treści, które są nie tylko ciekawe, ale i użyteczne dla czytelnika. Na co dzień zajmuje się content marketingiem i SEO, dbając o to, by słowa miały realny wpływ. W wolnym czasie planuje kolejne podróże i odkrywa nowe miejsca.