Muzyka w firmowych social mediach – jak korzystać z niej legalnie?

Muzyka sprawia, że rolki, reklamy i krótkie filmy stają się bardziej dynamiczne oraz przyciągają uwagę odbiorców. Wykorzystanie popularnego utworu dostępnego na Instagramie lub TikToku może jednak narazić przedsiębiorcę na naruszenie praw autorskich. Sam fakt, że aplikacja pozwala dodać piosenkę do filmu, nie zawsze oznacza, że firma może użyć jej w celach marketingowych.

Jak legalnie korzystać z muzyki w firmowych social mediach? Czy można publikować filmy z popularnymi przebojami? Sprawdź, skąd pobierać muzykę i na co zwrócić uwagę przed opublikowaniem materiału.

Czy firma może używać dowolnej muzyki w social mediach?

Firma nie może swobodnie wykorzystywać każdego utworu, który znajdzie w internecie lub bibliotece platformy społecznościowej. Muzyka jest chroniona prawem autorskim, a połączenie jej z filmem promującym działalność może stanowić użycie komercyjne.

Ochroną mogą być objęte osobno:

• melodia i tekst utworu,
• aranżacja,
• wykonanie,
• konkretne nagranie, czyli fonogram.

Prawa do jednego nagrania mogą należeć do kilku różnych podmiotów, np. autora tekstu, kompozytora, wykonawcy, producenta lub wytwórni muzycznej. Uzyskanie zgody jednej osoby nie zawsze wystarczy zatem do legalnego wykorzystania piosenki.

Kiedy użycie muzyki jest komercyjne?

Za komercyjne można uznać nie tylko wykorzystanie muzyki w płatnej reklamie. Dotyczy to również zwykłych postów, rolek oraz relacji publikowanych na firmowym profilu, jeżeli służą one promocji przedsiębiorstwa.

Materiał ma charakter komercyjny, gdy między innymi:

• prezentuje produkt albo usługę,
• zachęca do zakupu lub kontaktu z firmą,
• kieruje odbiorców na stronę internetową lub do sklepu,
• buduje rozpoznawalność marki,
• informuje o promocji,
• przedstawia ofertę przedsiębiorstwa,
• powstaje w ramach płatnej współpracy.

Brak bezpośredniego hasła sprzedażowego nie oznacza więc automatycznie, że firma korzysta z utworu w celach prywatnych.

Czy można używać popularnej muzyki na Instagramie i Facebooku?

Meta wskazuje, że wykorzystanie muzyki do celów komercyjnych lub innych niż prywatne jest niedozwolone bez uzyskania odpowiednich licencji. Popularna biblioteka muzyczna Instagrama jest przeznaczona przede wszystkim do użytku osobistego. Z tego powodu niektóre konta biznesowe mają ograniczony dostęp do znanych piosenek.

Samo wyświetlenie utworu w edytorze rolek nie gwarantuje, że przedsiębiorca może legalnie wykorzystać go do promocji swojej oferty. Firma powinna korzystać z muzyki, której licencja wyraźnie obejmuje zastosowania komercyjne.

Rozwiązaniem przeznaczonym dla firm jest Meta Sound Collection. To biblioteka muzyki i efektów dźwiękowych, które można wykorzystywać w materiałach publikowanych w serwisach należących do Meta, również w reklamach. Przed wyborem nagrania należy jednak sprawdzić jego aktualne warunki użytkowania.

Jaka muzyka jest dozwolona na TikToku firmowym?

Firmy publikujące treści marketingowe na TikToku powinny korzystać przede wszystkim z Commercial Music Library. Jest to specjalna biblioteka utworów przeznaczonych do określonych zastosowań komercyjnych.

Popularne dźwięki dostępne na prywatnych kontach użytkowników nie zawsze mogą być wykorzystywane przez marki. Dotyczy to również trendów, remiksów oraz fragmentów znanych piosenek.

Jeśli firma chce zastosować utwór spoza Commercial Music Library, powinna wcześniej uzyskać odpowiednie prawa od wszystkich uprawnionych podmiotów. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku:

• reklam produktów i usług,
• współprac z influencerami,
• płatnego promowania filmów,
• materiałów oznaczonych jako treść komercyjna,
• filmów przygotowywanych dla klientów.

Licencja obowiązująca na TikToku nie musi pozwalać na pobranie filmu i opublikowanie go z tą samą muzyką na Instagramie, Facebooku lub YouTube.

Jak legalnie korzystać z muzyki na YouTube?

YouTube udostępnia własną Bibliotekę audio, w której znajdują się utwory oraz efekty dźwiękowe przeznaczone do wykorzystania w filmach.

Niektóre materiały można zastosować bez podawania autora. Inne są udostępniane na licencji Creative Commons i wymagają zamieszczenia odpowiedniego oznaczenia w opisie filmu.

YouTube ostrzega jednocześnie, że utwory opisywane jako „royalty-free” lub „no copyright music” na przypadkowych kanałach nie zawsze są bezpieczne. Platforma nie odpowiada za roszczenia wynikające z używania muzyki pobranej z zewnętrznych źródeł.

Muzyka dostępna w bibliotece Shorts jest objęta odrębnymi umowami zawartymi przez YouTube. Możliwość dodania piosenki do filmu Short nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorca może wykorzystać ten utwór również w dłuższym filmie, reklamie lub na innej platformie.

Skąd firma może legalnie pobierać muzykę?

Przedsiębiorcy mają kilka możliwości legalnego pozyskiwania podkładów muzycznych.

Biblioteki platform społecznościowych

Najprostszym rozwiązaniem są oficjalne biblioteki przeznaczone do użytku komercyjnego, takie jak:

• Meta Sound Collection,
• TikTok Commercial Music Library,
• YouTube Audio Library.

Muzykę należy wykorzystywać zgodnie z warunkami konkretnej platformy. Licencja może obejmować wyłącznie publikację w jednym serwisie, a nie wszystkie kanały komunikacji firmy.

Płatne banki muzyki

Przedsiębiorca może wykupić dostęp do serwisu oferującego muzykę na licencji komercyjnej. Przed pobraniem nagrania powinien sprawdzić:

• czy licencja obejmuje firmowe profile,
• czy pozwala publikować materiał na kilku platformach,
• czy obejmuje płatne kampanie reklamowe,
• czy zezwala na skracanie oraz montowanie utworu,
• czy pozwala na wykorzystanie muzyki w materiałach przygotowywanych dla klientów,
• czy film może pozostać online po zakończeniu subskrypcji,
• czy trzeba podać autora utworu,
• czy obowiązują ograniczenia terytorialne lub czasowe.

Warunki mogą różnić się zależnie od wybranego planu i konkretnego nagrania.

Muzyka na licencji Creative Commons

Niektóre utwory są udostępniane na licencjach Creative Commons. Nie oznacza to jednak, że każdy z nich może zostać wykorzystany w firmowej reklamie.

Najczęściej spotykane oznaczenia to:

• CC0 – materiał można wykorzystywać bez standardowych ograniczeń prawa autorskiego;
• CC BY – dozwolony jest użytek komercyjny, ale należy prawidłowo oznaczyć autora i licencję;
• CC BY-SA – dozwolony jest użytek komercyjny, lecz powstały materiał może wymagać udostępnienia na tej samej licencji;
• NC, czyli NonCommercial – licencja wyklucza wykorzystanie komercyjne;
• ND, czyli NoDerivatives – licencja nie pozwala na przygotowywanie utworów zależnych, co może utrudniać połączenie muzyki z filmem lub jej modyfikowanie.

Przedsiębiorca powinien sprawdzić pełną treść licencji, a nie kierować się wyłącznie informacją, że utwór jest dostępny za darmo.

Muzyka stworzona na zamówienie

Firma może zlecić kompozytorowi przygotowanie własnego utworu, podkładu lub jingla. W umowie należy jednak dokładnie określić zasady korzystania z muzyki.

Dokument powinien regulować między innymi:

• prawo do wykorzystania utworu w social mediach,
• prawo do zastosowania go w reklamach,
• możliwość skracania i modyfikowania nagrania,
• zakres czasowy i terytorialny licencji,
• możliwość korzystania z utworu na różnych platformach,
• prawa do kompozycji, wykonania i nagrania.

Samo opłacenie wykonania utworu nie musi oznaczać automatycznego przejęcia wszystkich praw autorskich.

Czy można korzystać z muzyki z domeny publicznej?

Po wygaśnięciu autorskich praw majątkowych utwór trafia do domeny publicznej. W Polsce prawa te co do zasady wygasają po 70 latach, liczonych od śmierci twórcy lub ostatniego ze współtwórców.

Nie oznacza to jednak, że każde nagranie dawnej kompozycji można swobodnie wykorzystać. Sam utwór może znajdować się w domenie publicznej, ale współczesne wykonanie oraz konkretne nagranie nadal mogą być chronione prawami pokrewnymi.

Przykładowo kompozycja Fryderyka Chopina nie jest już chroniona autorskimi prawami majątkowymi. Nagranie jej wykonania przez współczesnego pianistę może jednak nadal podlegać ochronie. Firma powinna więc sprawdzić status prawny zarówno kompozycji, jak i konkretnego nagrania.

Co oznacza muzyka royalty-free?

Określenie „royalty-free” często jest błędnie rozumiane jako muzyka bez praw autorskich. W rzeczywistości zazwyczaj oznacza, że użytkownik po uzyskaniu określonej licencji nie musi płacić dodatkowego wynagrodzenia za każde kolejne odtworzenie.

Muzyka royalty-free:

• nadal może być chroniona prawem autorskim,
• może wymagać zakupu licencji,
• może mieć ograniczenia dotyczące reklam,
• nie zawsze może być używana na wszystkich platformach,
• może wymagać podania autora,
• nie zawsze pozwala na wykorzystanie w materiałach klientów.

Przed pobraniem nagrania trzeba zapoznać się z jego warunkami licencyjnymi.

Czy można używać muzyki ze Spotify w firmowych filmach?

Opłacanie abonamentu Spotify, YouTube Music lub innego serwisu streamingowego pozwala przede wszystkim na słuchanie muzyki. Nie daje firmie prawa do pobrania utworu i wykorzystania go jako podkładu pod rolkę, reklamę lub film promocyjny.

Zakup płyty, pliku MP3 lub subskrypcji również nie oznacza nabycia praw do komercyjnego użycia nagrania. Przedsiębiorca kupuje dostęp do muzyki na określonych zasadach, a nie prawa autorskie do utworu.

Czy można legalnie wykorzystać kilka sekund piosenki?

W polskim prawie nie istnieje ogólna zasada, zgodnie z którą wykorzystanie 5, 10 albo 15 sekund piosenki zawsze jest dozwolone.

Nawet krótki fragment może być chroniony, szczególnie jeśli zawiera charakterystyczną melodię, refren lub inną rozpoznawalną część utworu. Długość fragmentu nie zastępuje odpowiedniej licencji.

W określonych sytuacjach zastosowanie może mieć prawo cytatu, ale służy ono między innymi wyjaśnianiu, analizie, polemice lub nauczaniu. Dodanie popularnego refrenu wyłącznie po to, aby uatrakcyjnić reklamę produktu, co do zasady nie realizuje takich celów.

Czy wystarczy podać autora piosenki?

Podanie tytułu utworu, nazwiska autora lub profilu wykonawcy nie legalizuje wykorzystania muzyki. Oznaczenie twórcy jest obowiązkiem wynikającym z niektórych licencji, ale samo w sobie nie daje firmie prawa do użycia nagrania.

Jeżeli licencja wymaga oznaczenia autora, należy zrobić to dokładnie w sposób wskazany przez jej twórcę. Nie wystarczy ogólna informacja „muzyka z internetu” lub oznaczenie profilu wykonawcy.

Czy muzykę z Canvy lub CapCuta można wykorzystywać komercyjnie?

Canva, CapCut i inne aplikacje do montowania filmów oferują dostęp do różnych utworów, ale mogą one podlegać odmiennym warunkom licencyjnym.

Możliwość dodania muzyki w aplikacji nie zawsze oznacza prawo do wykorzystania jej:

• w reklamie,
• na firmowym profilu,
• na każdej platformie społecznościowej,
• w materiale przygotowywanym dla klienta,
• po zakończeniu płatnej subskrypcji.

Zakres uprawnień może zależeć od rodzaju konta, wybranego planu, konkretnego nagrania oraz sposobu publikacji. Przed użyciem muzyki należy sprawdzić aktualny regulamin narzędzia i informacje przypisane do danego utworu.

Jakie są konsekwencje nielegalnego wykorzystania muzyki?

Wykrycie nieuprawnionego użycia utworu może spowodować reakcję platformy społecznościowej. Serwis może:

• wyciszyć film,
• zablokować materiał w wybranych państwach,
• usunąć publikację,
• uniemożliwić jej płatne promowanie,
• ograniczyć funkcje konta,
• przekazać przychody właścicielowi praw,
• nałożyć ostrzeżenie dotyczące naruszenia praw autorskich.

Właściciel praw może również domagać się usunięcia materiału, zaprzestania korzystania z muzyki, zapłaty odpowiedniego wynagrodzenia lub naprawienia powstałej szkody.

Jak sprawdzić muzykę przed publikacją?

Przed dodaniem utworu do firmowego materiału warto odpowiedzieć na następujące pytania:

1. Z jakiego źródła pochodzi muzyka?
2. Czy licencja pozwala na użytek komercyjny?
3. Czy obejmuje wybraną platformę społecznościową?
4. Czy dotyczy również płatnych reklam?
5. Czy pozwala na połączenie muzyki z filmem?
6. Czy wolno skrócić lub zmodyfikować nagranie?
7. Czy wymagane jest oznaczenie autora?
8. Czy film może pozostać opublikowany po zakończeniu subskrypcji?
9. Czy licencja pozwala tworzyć materiały dla klientów?
10. Czy przedsiębiorca zachował dowód uzyskania licencji?

Warto przechowywać faktury, certyfikaty licencyjne, wiadomości od twórców oraz kopie warunków obowiązujących w dniu pobrania muzyki. Regulaminy serwisów mogą się zmieniać, dlatego firma powinna umieć wykazać, na jakiej podstawie wykorzystała konkretny utwór.

Jak legalnie korzystać z muzyki w firmowych social mediach? Podsumowanie

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest korzystanie z:

• oficjalnych bibliotek komercyjnych platform,
• sprawdzonych banków muzyki,
• utworów z licencją wyraźnie dopuszczającą użytek komercyjny,
• muzyki przygotowanej specjalnie dla firmy,
• nagrań, których status prawny został dokładnie zweryfikowany.

Popularna piosenka dostępna w aplikacji nie jest automatycznie darmową muzyką dla marki. Przed publikacją trzeba sprawdzić rodzaj konta, cel materiału, zakres licencji, platformę oraz możliwość wykorzystania utworu w płatnej reklamie.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnego utworu lub kampanii warto skonsultować się ze specjalistą w zakresie prawa autorskiego.