Wycena firmy: ile jest warta Twoja firma i jak to sprawdzić?

Najlepsze oferty finansowe dla Twojej firmy

Wycena firmy: ile jest warta Twoja firma i jak to sprawdzić?

Większość właścicieli małych i średnich firm nie wie, ile jest warta ich firma. To normalne. Na co dzień liczą przychody, koszty i gotówkę na koncie, a nie wartość całego biznesu. Problem pojawia się wtedy, gdy ta liczba nagle jest potrzebna: zgłasza się kupiec, wspólnik chce odejść albo bank pyta o finansowanie. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy potrzebna jest wycena firmy, jakie metody stosują specjaliści i jak samodzielnie oszacować orientacyjną wartość swojego przedsiębiorstwa.

Kiedy potrzebna jest wycena firmy?

Wycena to nie tylko dokument dla dużych spółek giełdowych. W sektorze MŚP jest potrzebna najczęściej w takich sytuacjach:

  • sprzedaż firmy lub jej części – aby wiedzieć, od jakiej ceny zacząć negocjacje,
  • wejście inwestora lub nowego wspólnika – aby ustalić, jaki procent udziałów odpowiada jego wkładowi,
  • wyjście lub spłata wspólnika – gdy trzeba ustalić wartość jego udziałów,
  • sukcesja, czyli przekazanie firmy następcom, np. w ramach fundacji rodzinnej,
  • podział majątku przy rozwodzie lub w sprawie spadkowej,
  • wniesienie przedsiębiorstwa aportem do spółki,
  • rozmowy z bankiem o większym finansowaniu.

W części tych sytuacji wyceny wymagają przepisy lub sąd, w innych jest to mocny argument w negocjacjach.

Wartość firmy to nie suma majątku ani przychodów

Właściciele często popełniają dwa błędy. Pierwszy błąd to utożsamianie wartości firmy z wartością jej majątku: samochodów, maszyn i lokalu. Dla kupującego ważniejsze jest to, ile firma zarobi w przyszłości. Firma usługowa, której majątek to kilka laptopów, może być warta kilka milionów złotych. Zakład z drogimi maszynami, który nie przynosi zysku, może być wart mniej niż sam sprzęt.

Drugi błąd to patrzenie tylko na przychody. Firma z przychodem 10 mln zł i marżą 1% jest zwykle warta mniej niż firma z przychodem 3 mln zł i marżą 25%. Kupujący płaci za zysk i za to, jak pewny jest ten zysk.

Dlatego profesjonalna wycena odpowiada na pytanie: ile racjonalny kupujący zapłaciłby dziś za przyszłe zyski tej firmy, jeśli weźmie pod uwagę ryzyko?

Metody wyceny firmy – porównanie

Specjaliści stosują trzy główne grupy metod. Każda z nich patrzy na firmę z innej strony.

Metoda Na czym polega Kiedy się sprawdza Ograniczenia
Majątkowa wartość aktywów minus zobowiązania firmy z dużym majątkiem, likwidacja, spółki nieruchomościowe pomija zdolność do zarabiania, markę i bazę klientów
Porównawcza (mnożnikowa) zysk, najczęściej EBITDA, pomnożony przez mnożnik z podobnych transakcji rentowne firmy, szybkie oszacowanie, negocjacje mało publicznych danych o transakcjach małych firm
Dochodowa (DCF) prognoza przepływów pieniężnych przeliczona na wartość dzisiejszą firmy rosnące, transakcje, spory wynik mocno zależy od założeń prognozy

W praktyce rzetelna wycena łączy co najmniej dwie metody. Jeśli wyniki są bardzo różne, to sygnał, że trzeba jeszcze raz sprawdzić założenia.

Przykład: wycena małej firmy metodą mnożnikową

Metodę mnożnikową najłatwiej pokazać na przykładzie. Liczby są przykładowe.

  1. Ustal znormalizowaną EBITDA, czyli zysk operacyjny przed amortyzacją. Usuń zdarzenia jednorazowe i uwzględnij rynkowe wynagrodzenie właściciela. W przykładzie: 400 tys. zł rocznie.
  2. Dobierz mnożnik dla branży i wielkości firmy. Małe firmy prywatne mają niższe mnożniki niż duże spółki giełdowe. W przykładzie: od 4 do 6.
  3. Oblicz wartość przedsiębiorstwa (EV): 400 tys. zł × 4–6 = 1,6–2,4 mln zł.
  4. Odejmij dług netto, czyli kredyty i leasingi minus gotówka. W przykładzie: 300 tys. zł.

Wynik: wartość udziałów dla właściciela to około 1,3–2,1 mln zł. Wiele osób pomija ostatni krok i zapomina, że kupujący przejmuje także długi firmy.

Co podnosi, a co obniża wartość firmy?

To, czy firma dostanie mnożnik z dolnej, czy z górnej części przedziału, zależy od cech biznesu.

Wartość podnoszą:

  • powtarzalne przychody i długie umowy z klientami,
  • wiele mniejszych klientów zamiast jednego dużego,
  • procesy, które działają bez codziennego udziału właściciela,
  • stabilna lub rosnąca marża,
  • porządek w dokumentach i księgowości.

Wartość obniżają:

  • zależność od jednego lub dwóch klientów,
  • wiedza i kontakty tylko w głowie właściciela,
  • duże wahania wyników z roku na rok,
  • nieuregulowane spory i ukryte zobowiązania,
  • koszty prywatne księgowane w firmie.

Wiele z tych rzeczy można poprawić w ciągu roku lub dwóch. Dlatego dobrze jest sprawdzić wartość firmy na długo przed planowaną sprzedażą.

Kalkulator online czy wycena przez specjalistę?

Kalkulator wyceny online daje wynik w kilka minut i kosztuje niewiele. Jest dobry na początek: do planowania, do sprawdzenia, czy oferta kupca jest realna, albo do rozmowy ze wspólnikiem. Wynik jest jednak orientacyjny, bo zależy od danych, które wpiszesz, i od uproszczonych założeń.

Wycena przez specjalistę jest potrzebna, gdy wynik ma być podstawą umowy, gdy druga strona ma swojego doradcę albo gdy w grę wchodzą duże kwoty. Specjalista analizuje sprawozdania, normalizuje wyniki, dobiera porównywalne transakcje i opisuje wszystkie założenia w raporcie. Przykładowy zakres takiej wyceny i orientacyjne ceny opisuje np. serwis https://www.wycenatwojejfirmy.pl.

Ile kosztuje wycena firmy?

Cena zależy od wielkości firmy, liczby metod, celu wyceny i jakości danych. Orientacyjnie:

  • kalkulator online: od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych,
  • wycena małej firmy przez specjalistę: zwykle od ok. 1,5 tys. zł netto, a typowo 2–5 tys. zł netto,
  • wycena dużej spółki, do sądu lub z pełnym badaniem due diligence: często kilkanaście tysięcy złotych i więcej.

Przed zleceniem zapytaj o zakres raportu, zastosowane metody i termin. Tańsza wycena bez opisu założeń może okazać się mało przydatna w negocjacjach.

Podsumowanie

Wartość firmy to nie suma majątku ani przychodów, tylko cena, jaką kupujący zapłaci za przyszłe zyski. Na początek wystarczy prosta metoda mnożnikowa lub kalkulator online. Gdy wycena ma być podstawą decyzji o sprzedaży, wejściu inwestora albo spłacie wspólnika, warto zlecić ją specjaliście. Najlepiej zrobić to wcześniej, zanim druga strona poda swoją liczbę.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *